×

‘एक महिनाअघि भारत जुन ठाउँमा थियो, हामी त्यहीँ छौँ’ डा. अनुप सुवेदी, संक्रामक रोग विशेषज्ञ २०७६ चैत २८ गते १९:३३ मा प्रकाशित 5 प्रतिक्रिया

तामाङ आवाज


नेपालमा अहिलेसम्म कोरोना बेस्सरी फैलिन थालेको छैन । यसको मतलब, नेपालमा कति फैलिएको छ भन्ने थाहा छैन । हामीले जताजता खोज्यौँ, त्यता-त्यता पायौँ।

पछिल्लो समय सुदूरपश्चिमबाट संकलन गरिएका नमुनाको नतिजा आउन बाँकी छ । त्यो आएपछि हामी धेरै कुरा भन्न सक्ने हुन्छौँ । तर, त्यस्तो किसिमको टेस्ट देशभर गर्नुपर्छ ।

टेस्ट मात्र गरेर पनि भएन । सम्भावित लक्षण हुन सक्ने मानिसहरुलाई पत्ता लगाउनुपर्छ । देशभरि घरघरमा गएर कसलाई खोकी लागेको छ, कसलाई सास फेर्न गाह्रो भएको छ, बुझ्नुपर्छ ।

टेस्ट किट देशभरि पुर्‍याउनुको त विकल्प नै छैन । हेलिकप्टरमा लगेर किट छाड्दै फर्किँदा नमुना संकलन गरेर ल्याउनुपर्छ । अहिले तत्काल ड्रोन ल्याउन सम्भव छैन । तर, पछि त्यो पनि ल्याउनुपर्छ ।

अर्को खाले जिन एक्सपर्ट भन्ने टेस्ट हुन्छ । त्यो देशभरका ५०/६० अस्पतालमा गर्न सकिने रहेछ । नेपालमा कुनै दातृ संस्थाले अनुदानमा दिँदैछ भन्ने कुरा सुनिएको छ । त्यो आएपछि टेस्ट गर्न झनै सजिलो हुन्छ । तर, त्यसो गर्दा पनि देशभरका लागि टेस्ट पर्याप्त हुन्न ।

एकजना पोजेटिभ मानिस आयो भने उसले ५० जना मानिससँग सम्पर्क गरेको हुन्छ । कसैसँग हाई हेल्लो मात्र गरेको होला त कसैसँग बसेर कुरा गरेको हुन सक्छ । उनीहरुलाई पहिचान गरेर आइसोलेसनमा राख्नुपर्छ । आइसोलेसनको व्यवस्था स्थानीय स्तरमै गर्नुपर्छ । जुम्लामा पोजेटिभ देखियो भने धनगढीमा आइसोलेसनमा राख्न सम्भव हुन्न ।

यसरी राखिसकेपछि उनीहरुको उपचारमा स्वास्थ्यकर्मी खटाउनुपर्छ । कन्ट्याक ट्रेसिङको काम गर्नुपर्छ । त्यसो गर्दा कसैलाई ज्वरो आयो भने तुरुन्त टेस्ट गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्छ । आइसोलेसनमा हालिएकाहरुलाई र उनीहरुको परिवारका लागि खानपान सुरक्षा पनि गर्नुपर्छ । सामाजिक दुरी कायम गर्न सकियो भने र संक्रमण कम देखियो भने मात्र लकडाउनलाई खुकुलो बनाउँदै लानुपर्छ ।

यो भाइरस पहिला कुनै समय हामीसँग जम्काभेट भएको छैन । जसकारण त्यो भाइरससँग लड्न सक्ने क्षमता हामीसँग विकास भएको छैन । जसका कारण हामी सबै संक्रमित हुन सक्छौँ । अर्थात् अहिले जनसंख्याको पाँच प्रतिशतमा संक्रमण भयो भनेपछि गएर अरु ९६ प्रतिशतमा संक्रमण हुन सक्छ । यसको खतरा एकैपटकमा टर्‍यो भनेर सोच्नु नै घातक हुन्छ ।

पछि इण्डियाबाट एकजना आउला र विस्तारै फैलँदै जाला । अथवा यहाँ हामीले पहिचान गर्न नसकेका २/४ जनालाई देखिएला र त्यसले संक्रमण फैलाउला । सोही कारण पछि पनि हामीलाई यसको खतरा हुन सक्छ । हाम्रो त छिमेकी देशमा केही महिना ठूलो महामारी फैलिनेवाला छ । त्यहीँबाट हामीलाई सधैँ खतरा हुने सम्भावना छ । चीन दक्षिण कोरियाबाट पनि खतरा हुन्छ ।

पछि पनि खतरा हुन्छ भन्ने बुझेर सरकारले अहिलेदेखि तयार गर्नुपर्छ । टेस्ट किटदेखि लिएर पीपीई जोहो गर्नुपर्छ । तत्कालका लागि होइन, पछिका लागि सोच्नुपर्छ । आइसोलेसन र क्वारेण्टाइन स्थल बनाउनुपर्‍यो । अहिले खटिएका स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई तालिम दिएर निश्चित कुराहरु सिकाएर पछिका लागि तयार गर्नुपर्छ । अहिले आइसीयू र भेन्टिलेटर नभएको ठाउँमा पछिका लागि सोचेर अहिलेदेखि नै जोहो गर्नुपर्छ ।

हामीले यतिबेला के बुझ्नुपर्छ भने कोरोना महामारी एकैपटक आएर सकिने होइन, बारम्बार आउँछ । राज्यले त्यहीअनुसार सबै कुराको पूर्वतयारी गर्नुपर्छ । अहिले पूर्वतयारी गरेन भने पछि झन ठूलो विपत आउँछ ।

भारतको सीमा नाका लामो समय बन्द गर्नुको विकल्प हुन्न । किनकि नेपालमा संक्रमण देखिएन भने पनि कोरोना भित्रिने भारतबाट नै हो ।

अहिले हाम्रो राज्यले नगरेको होइन कि के गर्नुपर्ने नबुझेकोझैं भएको छ । गर्न सक्छौँ भन्ने आत्मविश्वास भएको मान्छे कम देख्छु म । भाषण मात्र गर्ने किसिमको मान्छे हाबी भएकाले पनि काम कम भयो । काम गरेर सफल भएकोभन्दा भाषण गरेर सफल भएका मान्छे धेरै भए । कोरोना कुन स्केलमा आउँछ भन्ने बुझ्नेहरु छन् कि छैनन् ? सुरूको चरणको काम नभएका कारणले पछिको कुरा बुझेका छन् भन्ने मलाई लाग्दैन । सुरुको गाँसमै उहाँलाई ढुंगा लाग्यो, पछि गर्नुहुन्छ होला कि ? त्यो हेर्न बाँकी छ ।

अहिलेको सकरात्मक पक्ष भनेको नै स्थानीय तहको सक्रियता हो । यो नै आशाको झिल्को हो । पब्लिकहरुले सरकारलाई साथ दिएका कारणले धेरै कुरा कन्ट्रोल गरिरहेको छ ।

हामी कुन अवस्थामा छौँ भन्नका लागि हामीसँग तथ्यांक नै हुनुपर्छ । विनाआँकडा यसबारेमा बाेल्दा अनुमान मात्र हुन्छ । मेरो आकलन चाहिँ के हो भने एक महिनाअघि इण्डिया जुन ठाउँमा थियो, हामी त्यही ठाउँमा छौँ।

पहिला उनीहरु अनेक भ्रमहरु मान्दै बसेका थिए, अहिले हामी त्यस्तै अवस्थामा छौँ । यसको मतलब, कोरोना आउँदैन भनेर ढुक्क हुने अवस्थामा हामी छैनौँ।

हाम्रोमा १/२ सय वा १/२ हजार संक्रमित भेटिन सक्छन् । तर, हजारबाट नै लाख पुग्ने हो । त्यसका लागि एक/दुई हप्ता पनि लाग्दैन । हामीले त्यसका लागि सतर्क रहनुको विकल्प नै छैन ।

हामीले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने लकडाउनले खतराबाट मुक्त गर्दैन, फैलन कम गर्ने मात्रै हो । लकडाउन भनेको नदीको बाँधजस्तै हो । बाँधमा पानी जम्मा भइरहेको जस्तै हो । बाँध खोलेपछि पानी त बग्छ नै । त्यसैले, हामीले सार्वजनिकरुपमा घुलमिल गर्नुहुन्न । निरन्तर लकडाउन नभए पनि पटक–पटक लकडाउन हुन सक्छ । कम्तिमा एक/डेड वर्ष हाम्रो जीवन नर्मल अवस्थामा फर्कन सक्दैन ।

भ्याक्सिन नआउज्जेल खतरा सधैँ हुन्छ । त्यसैले सबैले आफ्नो ठाउँबाट काम गर्नुपर्छ । कोरोना संक्रमण हुने सबैमा लक्षण देखिन्छ भन्ने हुन्न । सोही कारण हामीले धेरैभन्दा धेरै जाँच गर्नुपर्छ भनेको हो । लक्षण देखिएकोलाई मात्र जाँच्न हो भने धेरै संक्रमितको पहिचान नै हुन्न । जसका कारण पछि उनीहरुले संक्रमण फैलाउने डर हुन्छ ।

र्‍यापिड टेस्ट होस् या पीसीआर, दुबै टेस्टको रिपोर्टमा समस्या आएका उदाहरण छन् । समस्या दुबै प्रविधिमा छ । त्यसैले दुइटै प्रविधिलाई प्रयोग गर्न जान्नुपर्छ ।

एकै पटकमा ढुक्क हुने अवस्था पनि हुन्न । अहिले किटको अभाव त संसारभर हो । दीर्घकालीन रुपमा सोच्ने हो भने हामी आफैँले किट बनाउनुपर्छ । त्यसका लागि तालिम लिनुपर्छ ।

अब धेरै राम्रो रिजल्ट निकाल्ने हो भने सबैलाई टेस्ट गर्न पाइएन भने संक्रमितसँगको सम्पर्कमा आएका, तर लक्षण नदेखिएकालाई भने अनिवार्य टेस्ट गर्नुपर्छ । त्यसो हुदाँ किटको अभाव हुँदा पनि प्रभावकारी टेस्ट हुन सक्छ । साँच्चिकै किट अभाव भयो भने त यसै गर्ने हो ।

यसरी गर्न सम्भव पनि छ । सुरुमा नेपालमा केस नै देखिन्न भन्थे । तर, देखियो । यत्रो मान्छेलाई क्वारेण्टाइनमा कसरी राख्ने भन्ने थियो, तर त्यो पनि गर्नैपर्‍यो । लकडाउन नेपालमा सम्भव नै हुन्न भन्थे, त्यो पनि भयो । त्यसैले म भन्छु– भविष्यमा आइपर्ने विपत्ति सामना गर्न अहिलेदेखि नै तयार हुनुपर्छ ।’

(कुराकानीमा आधारित)

तस्वीर : चन्द्रबहादुर आले/अनलाइनखबर


सम्बन्धित खवर

एसएसबीको प्रोपोगाण्डा : भारतमा कोरोना फैलाउन नेपालमा...
१८ फाल्गुन २०७६, आईतवार

‘घरभाडामा बस्नेले पनि विद्युत महसुल छुट पाउँछन्’
२९ चैत्र २०७६, शनिबार

चीन भर्सेस बाँकी विश्व : जब चीनले पासा पल्टायो
२९ चैत्र २०७६, शनिबार

प्रधानमन्त्री ओलीलाई गगन थापाका ११ प्रश्न
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार

होटलमा काम गर्ने ११ लाखको रोजगारी संकटमा छ : व्यवसायी
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार

काठमाडौं बाहिर जान दिने निर्णय सही थियो : जनमोर्चा
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार

कोरियाले विदेशी नागरिकको भिसा तीन महिना थप्ने
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार

रामेछापका सबै स्थानीय तहमा कोरोना रोकथाम कोष
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार

धनगढीमा कोरोनाका परीक्षणको उपकरण जडानमा ढिलाइ
२८ चैत्र २०७६, शुक्रबार